2013-йил 8-9-ноябр кунлари Термиз шаҳрида “Ўзбекистонда фермерликни ривожлантириш. ВИ босқичда “Фермерлар кенгашларининг фермер хўжаликларига хизмат кўрсатишдаги ўрни” мавзусида навбатдаги семинар-тренинг ўтказилди. Семинар Сурхондарё вилояти фермер хўжаликлари Кенгаши туман ва ҳудудий бошқармалари меҳнаткашлари учун ташкил этилди. Ушбу семинар Ўзбекистоннинг барча ҳудудларида ўтказилаётган семинарларнинг навбатдагисидир. Семинар ташкилотчилари Ўзбекистон Фермер хўжаликлари Кенгаши, ОБСЕ ва Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлигидир.

Ўзбекистондаги Глобал экологик фонднинг (ПМГЕФ) Кичик грантлар дастурининг Тошкентда бўлиб ўтган ана шундай семинарлардан бири ишида иштирок этиши ҳақида аллақачон ёзган эдик. Бу сафар ПМГ томонидан Миллий дастур координатори Алексей Волков иштирок этди. Семинар иштирокчилари ПМГнинг иш услублари билан танишдилар, бу дастур янги технологияларни ёки узоқ вақтдан бери фойдаланилмаётган ёки бир қатор сабабларга кўра республикада қўлланилмаган, лекин ўз самарасини бераётган технологияларни синовдан ўтказиш ва оммалаштиришга ёрдам беради. у ёки бу тарзда табиий ресурсларни тежаш. Улар сувни тежайди, тупроқ унумдорлигини сақлайди, энергия ресурсларини тежайди ва ундан тежамкорроқ сарфлайди, фауна ва флорани сақлайди.

Амалиёт шуни кўрсатадики, асосан одамларга бевосита фойда келтирадиган технологиялар қўлланилади. Ва ишларнинг аксарияти қишлоқ жойларда амалга оширилади, яъни. бу ерда табиий ресурслар бевосита фойдаланилади. Бу шуни англатадики, ПМГ технологиялари ва дастур ёрдамининг асосий фойдаланувчилари фермерлар ва қишлоқ аҳолиси эканлиги маълум бўлди. ПМГ табиий ресурслардан камроқ фойдаланадиган, лекин айни пайтда фермерлар учун иқтисодий жиҳатдан фойдали бўлган технологияларни тарқатишга ҳаракат қилади, яъни. фермерларга қўшимча даромад келтирувчи технологиялар.

Семинарда ер – мамлакат озиқ-овқат хавфсизлиги асоси ҳақида кўп гапирилди. Ер азалдан ресурс эмас, балки мамлакатнинг асосий пойтахти бўлиб келгани, бунинг учун сармоя, ғамхўрлик ва ҳурмат талаб этилади, дейилади.

Қайд этилишича, бизнинг иқлим зонамизда қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштириш фақат суғориш билан мумкин, бироқ айни пайтда эр унумдорлиги кенг миқёсда пасайиб, бунинг натижасида ҳосилдорлик пасайган - я’ни. ер қанча озиқ-овқат бериши мумкин. Бунинг сабаби - фойдаланиш учун мавжуд сув миқдорининг камайиши ва эски, самарасиз эрларни қайта ишлаш технологиялари. Шу билан бирга, семинар иштирокчилари кўп нарсаларни билиб олдилар:

• экинсиз ва экин экишнинг илғор технологияси;

• фитомелиорация;

• далаларни лазер билан текислаш технологияси;

• томчилатиб суғориш технологиясига ўтишнинг афзалликлари (Наманган вилоятидаги маҳаллий ишлаб чиқарувчи мисолида);

• сувни тежаш мақсадида каналлар тубини изолятсиялаш технологиялари;

• ҳимоя ўрмон зоналарини яратишнинг афзалликлари;

• муқобил энергия ва қайта тикланадиган энергия манбаларидан фойдаланиш ва бошқалар.

Иштирокчиларга лалмикор ерларда ва ўрмон хўжалигида писта плантатсияларини яратиш мисолида, республиканинг чўл ҳудудларида деградатсия ва чўлланишнинг олдини олиш учун саксовулни қайта тиклаш мисолида унумсиз, қурғоқчил ерлардан фойдаланишнинг муқобил усуллари тақдим этилди. .

Хулоса ўрнида та’кидланганидек, иқлим ўзгариши оқибатларидан ташқари, глобал ва маҳаллий миқёсдаги инсоний сабаблар ҳам муаммолар замирида турибди. Бунинг асосий сабаби қурғоқчил зона ва айниқса, сув ўтказувчанлиги ва шўрланиш даражаси юқори бўлган ҳудудларда ерларни мелиоратив ҳолатини яхшилаш гарови бўлган мукаммал суғориш техникасидан фойдаланиш учун шарт-шароит яратиш муҳимлигини тушунмаганлигидир. Олимларнинг ма’лумотларига кўра, сўнгги йигирма йилда Ўзбекистонда шўрланган ва ботқоқли ерлар мос равишда 10 ва 15 фоизга кўпайган. Бу жараён, агар сиз унинг сабабларини тушунмасангиз ва чоралар кўрмасангиз, бундан кейин ҳам давом этади ва бу эрда сиз махсус тушунчага эга бўлишингиз шарт эмас.

Ташкилотчиларнинг ушбу ташаббуси бугунги кунда жуда долзарб ва ПМГ бундай ташаббусларни қўллаб-қувватлайди. Бугунги кунга қадар семинарлар ташкилотчилари тайм-аут олди ва Янги йил байрамларидан кейин ҳам бу борадаги ишлар давом эттирилади. ПМГ жамоаси бутун мамлакат бўйлаб ушбу семинарлар сериясининг кейинги ишида иштирок этишдан мамнун бўлади.

Дастуримизга келсак, келгуси йилда биз ПРОООН кўмагида вилоят ҳокимликлари, туман ва вилоят фермерлар кенгашлари, АВПлар ва бошқа мутахассислар учун ПМГ технологиялари ва унинг ҳамкорлари бўйича бир қатор семинарлар – тренинглар ташкил этиш ва ўтказишни режалаштирганмиз. Ҳозирги вақтда келишилган ҳаракатлари барқарор қишлоқ хўжалигининг бугунги ва келажагига ва умуман мамлакатнинг иқтисодий ривожланишига боғлиқ бўлган тузилмалар. Янгиликларимизни кузатиб боринг.

Қуйида сизнинг эътиборингизга тақдимот тақдим этилади