Сув, сизнинг таъмингиз, рангингиз, ҳидингиз ёъқ, сизни тасвирлаб бўлмайди,
нималигингни билмай роҳатланасан.

Антуан де Сент-Екзюпери

2012 йил 5 декабр Тошкентда фермерларга томчилатиб суғориш технологиясини кўрсатиш ва ўргатиш мақсадида ўқув семинари бўлиб ўтди. Семинар икки босқичда – томчилатиб суғоришнинг турли технологиялари тақдимоти, технологияларнинг моҳияти ва афзалликларини очиб берувчи назарий материаллар ҳамда томчилатиб суғориш тизимини созлаш бўйича усталар раҳбарлигида фермерларга томчилатиб суғоришни мустақил равишда тайёрлаш имкониятини берувчи амалий машғулотлар ўтказилди. суғориш тизими. Семинарда кўплаб вилоятлардан 50 дан ортиқ фермерлар, ихтисослаштирилган та’лим муассасалари ва сувдан фойдаланувчилар уюшмалари вакиллари иштирок этди. Семинар ПРООН кўмагида Глобал экологик фонднинг Ўзбекистондаги кичик грантлар дастури томонидан ташкил этилди.

Ҳозирги вақтда юқори сифатли чучук сувнинг кескин танқислиги кузатилмоқда, энергия нархи ошиб бормоқда, суғориладиган ерларнинг экологик ҳолати ёмонлашмоқда ва бу ҳолат ресурслардан фойдаланишга имкон берадиган тоза ва хавфсиз технологияларни ишлаб чиқиш ва жорий этишнинг долзарблигини тақозо этмоқда. ва қишлоқ хўжалиги фаолияти билан шуғулланиш учун энергия тежаш усуллари.

Ҳаёт ўлчови ...

Кўлмакдан олинган бир томчи сувда бутун тирик мавжудотлар дунёси тўлиб-тошган, аммо кўчадаги оддий одам буни англамайди, чунки бу унга кўринмас дунё. Бироқ, бир томчи сув кўплаб микро-жонзотларга ҳаёт берганидек, у ердаги барча кўринадиган ҳаёт учун ҳам ҳаёт манбаи ҳисобланади. Сув нима учун сайёрамиз ва биз тирикмиз. Биз ер юзида сув мавжудлигининг, унинг ҳукмронлигининг натижасимиз. Аммо унинг ҳукмронлиги заиф ва заиф бўлиши мумкин ва ҳатто бир томчининг ёъқолиши, ҳатто кўринмас бўлса ҳам, мавжудотларнинг ўлимига олиб келади. Маълумки, кичик нарсалардан - катта қуриш. Дунёда ҳамма нарса табиийдир. Ҳамма нарсанинг ўз ўрни бор. Ва ўзаро боғлиқлик ҳамма жойда.

Семинарнинг кириш қисмида ПМГЕФнинг Ўзбекистондаги миллий координатори Алексей Волков.

Ана шу ўзаро боғлиқликларни тушуниш ва табиатда мавжуд бўлган қонуниятларни, хусусан, “сув ва ер қонунлари”ни тушуниш ва бу ресурслардан тўғри фойдаланиш мақсадида 2012-йил 5-декабр куни пойтахтимизда Кичик грантлар дастури жамоаси ташкил этилди ва ўтказилди. "Шодлик Палаcе" меҳмонхонаси Самарали томчилатиб суғориш технологиялари бўйича миллий семинар.

ПМГЕФнинг Қозоғистондаги меҳмони ва гранти соҳиби Татяна Немтсан ўз тажрибаси ҳақида гапириб беради.

Тадбир қўшниларимиз – Қозоғистон вакиллари, Қозоғистондаги Глобал экологик фонднинг Кичик грантлар дастури грантлари иштирокчилари билан ҳамкорликда ташкил этилди. Қозоғистонлик ҳамкасблар иштирокида ўзаро тажриба алмашиш учун семинар ташкил этиш ғояси бундан бир ой аввал пайдо бўлган эди. Биз эса тадбирларимизга ўзига хос қизиқиш билан ушбу семинарни керакли даражада ўтказишга муваффақ бўлдик. Қозоғистонлик меҳмонлар ўзлари билан Россия томонидан ишлаб чиқарилган томчилатиб суғориш тизимини олиб келишди ва уни уйда, ҳовлисида ва ёзги уйларида муваффақиятли синовдан ўтказдилар. Улар семинар иштирокчиларига ушбу тизим қандай ишлашини, у нимадан иборатлигини кўрсатиш ҳамда тизимнинг қимматлиги ва ишончсизлиги ҳақидаги стереотипларни ё‘қ қилиш мақсадида ўз тизимини олиб келишди.

Самарқанд вилоятидан семинар меҳмони ўқитувчига савол билан.

Семинарга мамлакатимизнинг ҳар бир вилоятидан маҳаллий ҳокимликлар томонидан таклиф этилган вакиллар таклиф этилди. Иштирокчилар орасида бевосита фермерлар, ихтисослаштирилган та’лим муассасалари ходимлари, фермер хўжаликлари ва сувдан фойдаланувчилар уюшмалари а’золари бор эди. Семинарда сувдан самарали фойдаланишнинг кўплаб жиҳатлари тўхталиб, ундан кўзланган мақсад сув ресурсларини тежаш, тупроқ сифатини яхшилаш ва қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришини яхшилашдан иборат. ишлаб чиқариш. Мамлакатда сув ресурсларининг тақчиллиги юзага келган шароитда сувдан фойдаланишнинг янги технологияларини жорий этиш истиқболлари кўриб чиқилди.

Семинарда Тошкент ирригатсия ва мелиорация институти вакили ҳам иштирок этиб, институтнинг ўз тажриба майдончаси базасида ишлаб чиқарилаётган технологиялари ва томчилатиб суғориш тизимлари ҳақида мазмунли ма’руза қилди. Семинарнинг яна бир иштирокчиси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги ва БМТ Тараққиёт дастурининг “Зарафшон дарёси ҳавзаси учун сув ресурсларини комплекс бошқариш ва сувни тежаш режаси” қўшма лойиҳаси вакили бўлди. Хўжалик ва деҳқон хўжаликларида паст босимли томчилатиб суғориш тизими” мавзусида самарали суғориш усуллари ва мавжуд қудуқлардан оригинал педал насос ёрдамида арзон ва арзон сув олиш усуллари ҳақида сўз юритилди.

“КРАСС” нодавлат ташкилоти вакили Ойбек Эгамбердиев Хоразм вилоятидаги лойиҳалар ҳақида гапиради.

Хоразм вилоятидан “КРАСС” нодавлат нотижорат ташкилоти – бизнинг грант олувчимиз ҳам иштирок этди, унинг вакили лойиҳа ҳақида гапирди, унинг давомида суғориш каналини изолятсиялашнинг янги технологияси синовдан ўтказилди. Шунингдек, семинарда грант олувчиларимиз иштирок этишди, жумладан Наманган вилоятидан фермер Болтабоев Абдулвоҳид ўз томорқасида кўп йиллардан буён томчилатиб суғориш усулидан фойдаланиб келаётган ва ҳозирда ушбу дастур доирасида томчилатиб суғориш тизимини ишлаб чиқариш линиясини ишга туширишга ҳозирлик кўрмоқда. лойиҳанинг.

Қозоғистонлик меҳмонлар томчилатиб суғориш тизимини йиғиш техникасини намойиш этмоқда.

Дастлаб, семинар “бир томонлама транслятсия” характерида бўлган бўлса-да, зерикарли туюлди. Залда жуда кўп одамлар бор эди, одамлар мамлакатнинг турли бурчакларидан эди ва иқлимлаштириш жараёни бироз вақт талаб қилди, лекин маърузачи зални сўраши билан ҳамма нарса ўзгариб кетди, чарчаган "уйғонди" ва қизғин муҳокама бошланган. Фермерлар, уларнинг кўпчилиги узоқ вақтдан бери тухумдан чиққан ва мутахассисларга мурожаат қилиш имконига эга бўлмаган саволларни беришни бошладилар. Тингловчиларнинг қизғин қизиқишини кўрган маърузачилар уларга мамнуният билан жавоб бердилар. Жумладан, Наманган вилояти фермери Балтабоев Абдулвоҳид ўзининг кўп йиллик тажрибаси, режалари ҳақида сўзлаб берди ва бу бошқа фермерларга ҳам қизиқ бўлди. Ҳақиқий иш бор эди. “Деҳқондан фермергача” қизғин тажриба алмашилди. Бундай мулоқот фермерларни янги, янги ғоялар ва ечимларни қабул қилишга ундайди. Бу эса биз амалга оширган ишларнинг асосий нуқтасидир.

Семинарлар.

Тизим билан танишгандан сўнг, иштирокчилар икки гуруҳга бўлинди ва ҳар бири қозоғистонлик меҳмонлардан бирининг раҳбарлигида тизимни бошқа гуруҳга қараганда тезроқ йиғишлари, текширишлари ва унга улаш орқали ишга туширишлари керак эди. сув таъминоти. Ушбу амалий дарс катта қизиқиш уйғотди ва олинган маълумотлар қанчалик ўзлаштирилганлигини кўрсатди ва уни амалий жиҳатдан мустаҳкамлаш имкониятини берди.

Маʼлумки, Оʻзбекистондаги ПМГЕФ фаолиятининг ёʻналишларидан бири сувдан фойдаланиш соҳасидаги мавжуд муаммоларни ҳал қилишда маҳаллий ҳамжамиятларга коʻмаклашиш ва аҳолини яқинлашиб келаётган сув танқислиги шароитларига мослаштиришдан иборат. Ўзбекистондаги ПМГЕФ ўз лойиҳалари орқали сувдан фойдаланиш самарадорлигини оширишга ёрдам берувчи инноватсион ва самарали суғориш амалиётларини тарғиб қилади.

Мана - янги "қиймат тизими"! Тайёр! Ишлаяпман!

Ҳаёт ерда туғилган ва унинг моҳиятини ерни инсон танаси билан солиштириш орқали тушуниш мумкин. Инсон танасида энг муҳим ва энг сиғимли сувдир, бошқа барча механизмлар фойдали дастурдир, эр билан ҳам худди шундай. Сувсиз ер жонсиз тупроқ, гарчи у қа’рида қанчадан-қанча бойликларни жамлаган бўлса-да, лекин сув ҳаёт бешиги, унинг узоқ умр кўриши, ер унумдорлиги гаровидир.

Ва шуни унутмаслигимиз керакки, сув чексиз манба эмас, у ҳам ўзининг поклиги билан чексиз эмас. Ва шунинг учун ким бу ҳақда ўйлаши ва сувга ғамхўрлик қилиши керак бўлса, қанча одам бўлишидан қатъи назар, у биздан кейин яна кўп одамларга ҳаёт бериши кераклигини доимо ёдда тутинг.

Сув – ҳаёт бешиги, бебаҳо не’мат, ернинг мероси!
Улар айтишлари ажабланарли эмас:
Бир оз ўрганинг - сиз доно бўласиз
Томчи томчи - кўл ҳосил бўлади
Бир томчисиз - чўл ...
Максад Бауетдинов
ПМГЕФ жамоатчилик билан алоқалар бўйича ёрдамчиси