Еълонда еълон қилинганидек, ваъда қилинган учала учрашув ҳам Тошкент, Сирдарё ва Жиззах вилоятларида бўлиб ўтди.
Aйтиш керакки, учрашувлар турли даражада муваффақиятли ўтди. Лекин бир нарса аниқ - фермерлар фаоллашди, қайердадир шубҳаланишди, лекин улар йерни ўрганиб, саволлар беришмоқда.
Тошкент вилояти фермерлари учун илк тренинг Тошкент шаҳрида бўлиб ўтди. Яхши муҳокама бўлди ва баъзи лойиҳалар аллақачон чиқди. Мисол учун, Чиноз туманилик фермер буғдойдан кейин картошка екиш учун сомон билан қандай курашишни билмоқчи еди. Деҳқонлар буғдойдан кейинги сомонни ёмон деб билишади ва уни ҳар қандай йўл билан йўқ қилиш керак, деб ҳисоблашади. Қолаверса, сомон муҳим ресурс, тупроқ учун органик моддалар манбаи бўлиб, уни ҳар қандай йўл билан тупроқда сақлаш зарурлигини тарғиб қиламиз. Йиғилишнинг ўрталарида чинозлик бир неча фермерлар бир лойиҳада тўпланиб, ГЕЖ КГД томонидан бир неча гектар майдонларда нол екиш технологиясини синаб кўришлари ҳақида келишиб олинди. Биз ҳатто фоиз учун ҳам деярли баҳслашардик - фермер муваффақиятга еришсак, бизга тўламоқчи ёки ҳеч нарса чиқмаса ва у баҳсда ғалаба қозонган бўлса, унга тўлашимизни хоҳлади - сомонда картошка ўсмайди.
Кейинчалик ишлаб чиқилиши мумкин бўлган бошқа реал ҳаёт ғояларига бир нечтаси киради:
- Мева ва сабзавотлар учун қуёш қуритгичлари – Бўстонлиқ ва Паркент туманларида синаб кўриш мумкин.
- Оҳангарон вилоятида лалми, Ўрта Чирчиқ вилоятида суғориладиган йерларда екин екиш технологиясидан фойдаланган ҳолда екиш.
- Оҳангарон вилоятида хиёбон екиш (агроўрмон хўжалиги).
- Ёмғирли зонада ем-хашак екинлари.
- Ёмғирли ерлар учун гидрогелдан фойдаланиш.
Бу ғояларнинг барчаси устида бевосита фермерлар билан ишлаймиз. Шундай екан, еълонларни кузатиб боринг.
Ертаси куни Гулистон шаҳрида Сирдарё вилояти фермерлари учун йиғилиш бўлиб ўтди. Aфсуски, мен ҳеч нарса дея олмайман, чунки негадир биздан алоҳида гапиришни сўрашмади, балки бошқа агентлик томонидан ўтказилаётган бошқа тренингдаги танаффус вақтида дастуримиз ҳақида “қисқача” суҳбатлашишни сўрашди. Биз тезда дастуримиз ҳақида ҳамма нарсани айтиб бердик. Aммо вақт йўқлиги ва умуман, бундай тартибга солишнинг ноқулайлиги туфайли муҳокама ҳеч қандай фаол бўлмади. Aммо қизиққан фермерлар саволлари билан тўғридан-тўғри бизга келади, деган умиддамиз. Гарчи, албатта, бунинг еҳтимоли алоқа учун вақт йўқлиги билан камаяди.
Жиззахда мазкур йўналишдаги фермерлар учун якуний семинар бўлиб ўтди. Фермерлар унчалик кўп бўлмаса-да, жуда қизғин мунозаралар давом етарди. ИCAРДA ва ФAОнинг Ўзбекистондаги вакили Қишлоқ хўжалигини муҳофаза қилиш бўйича мутахассис Aзиз Нурбеков ушбу технология ҳақида жуда қулай ва очиқ бўлишга ҳаракат қилди. Саволлар кўп еди. Шунинг учун биз Жиззах тупроқларини ҳимоя қилиш бўйича мумкин бўлган лойиҳа ғояларига умид қиламиз.
Фермерларни чорва учун озуқа ишлаб чиқаришни яхшилаш имкониятлари ҳам қизиқтирди.
Жиззах вилояти Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси раиси вилоятда микро гидроенергетикани ривожлантириш имкониятларига катта қизиқиш билдирди. Муҳокама давомида юзага келиши мумкин бўлган барча аниқ таклифларга жавоб беришдан мамнун бўламиз.
Саёҳат охирида биз қатор екинлари билан бирлаштирилган ёнғоқ плантациясини яратиш бўйича аниқ ғояни кўриб чиқдик. Қизил кўчатлар учун яхши потенциал ғоя.
Умид қиламизки, ана шу ғоялар ичидан халқимиз учун табиий капитални асраб-авайлайдиган ажойиб амалиётларни кенг оммага йетказадиган аниқ лойиҳалар пайдо бўлади. Ҳозирча камида 10 та мумкин бўлган лойиҳа ғоялари мавжуд.
